Bij de komst van Ronald Koeman waren de verwachtingen hooggespannen. Dat is al gauw bij trainers die een imposante voetbalcarrière achter zich hebben. Maar zoals een bekende Amsterdamse gymleraar nog recentelijk zei: "Een goed paard is nog geen goede ruiter." Bij Koeman ligt dit toch iets anders. Hij had immers al als assistent bij Oranje en Barcelona gewerkt onder de immens populaire Louis van Gaal. Als we terugkijken op zijn prestaties bij Vitesse zou je kunnen zeggen dat het niet slecht was, maar goed was het zeker nog niet. Over het algemeen wordt een trainer afgerekend op de prestaties, maar dat zou wat kortzichtig zijn. Vandaar dat Zwart op Geel de verschillende aspecten van Koemans trainersschap belicht.

Het astronomische bedrag van vijftien miljoen gulden werd op tafel gelegd voor een aanvaller. Nooit eerder betaalde Vitesse zoveel geld voor een speler. Maar Ronald Koeman wist het anderhalf jaar geleden zeker. Bob Peeters was de spits die Vitesse nodig had: balvast, fysiek sterk, kopsterk en een makkelijke jongen. Koeman dreigde zelfs met opstappen als er niet aan zijn wens werd voldaan. 

Er was hem immers een spits toegezegd en Koeman wilde per se Peeters. Maar 37 competitiewedstrijden later werd dezelfde speler door Koeman afgeserveerd. Niet geheel ten onrechte, want de prestaties van de Vlaamse reus (lees: doelpuntenproductie) waren zwaar onder de maat. Op de plaats van de Belgische spits, speelt nu Jhonny van Beukering: achttien lentes jong en bovendien gratis en voor niets bij de club gekomen. Is dat geen enorme inschattingsfout geweest van onder anderen Koeman? Ja, dat is het zeker, roepen de meeste supporters in koor. Maar ja, het was wel Koeman die de jonge Van Beukering bij de selectie haalde. Bovendien heeft hij de aanvaller enorm geholpen in zijn ontwikkeling. En Van Beukering is zeker niet de enige jonge speler die onder Koeman is doorgebroken. Een ding is zeker: sinds de komst van sneeuwvlokje zijn er enkele opmerkelijke transfers geweest.

Miskleunen Een van de spelers die, sinds de komst van Koeman, al vrij nel te horen kreeg dat hij mocht uitzien naar een andere club was Dejan Stefanovic. Immers, Koeman had de opvolger van de Joegoslaaf al zien lopen. Vijftien kilometer verderop in het Goffertpark. Patrick Pothuizen moest in de ogen van de oefenmeester de leider worden van het 'nieuwe' Vitesse. Stefanovic voelde weinig voor een vroegtijdig vertrek en besloot te blijven en te knokken voor zijn plaats. Pothuizen kwam naar Arnhem en er werden de nodige miljoenen naar een Nijmeegse bankrekening overgeschreven. Bovendien, zo werd besloten, kreeg NEC Patrick Ax en Pieter Collen voor een prikkie. Niet goed genoeg bevonden door Koeman. Ax schittert bijna wekelijks bij NEC en ook in Jong Oranje, en Collen heeft al in de Champions League (hij wel!) gespeeld. Pothuizen kwam dus, maar kon nooit overtuigen. Hij verloor zijn plaats aan Stefanovic en verdween naar het tweede of derde plan. Hij vertrok uiteindelijk naar FC Twente, met een miljoenenverlies als gevolg. 

Pothuizen verklaarde later dat Koeman hem geen kans had gegeven. Koeman zei daarop dat een jongen van 18 een kans krijgt, en dat een verdediger van 27 er meteen moet staan. Daar had de coach wel gelijk in, maar had hij dat dan niet beter moeten inschatten? Pothuizen was niet de enige speler die de Arnhemse selectie die zomer kwam versterken. Voor een slordige zeven miljoen gulden werd Didier Martel overgenomen van FC Utrecht. De stijlvolle speler, wiens capaciteiten buiten kijf staan, heeft slechts enkele wedstrijden kunnen imponeren. De Fransman was vaker geblesseerd dan fit. Hier kan niemand natuurlijk iets aan doen, maar zeven miljoen gulden is wel verschrikkelijk veel geld. Gezien zijn prestaties de laatste tijd ziet het er wel naar uit dat het vele geld niet eens zo gek geïnvesteerd is. Ook Tim Cornelisse was nieuw die zomer. Hij werd voor 2,5 miljoen overgenomen van RKC Waalwijk. Bovendien kreeg RKC Vitessenaar Iwan Redan cadeau. 

Wie? Iwan Redan, die speler die direct indruk maakte in Waalwijk en tegen Vitesse doeltreffend was. Cornelisse begon sterk, maar viel daarna terug naar een bedenkelijk niveau. Koeman hield hem lang de hand boven het hoofd. Dit was extra zuur omdat de 'tweede' rechtsback, Stefan Nanu, steeds uitstekend inviel. Koeman liet in de pers doorschemeren dat het snel beter moest gaan met Cornelisse want anders… Ironisch genoeg hekelde Koeman in diezelfde periode het gebrek aan strijdlust en mentaliteit bij veel spelers. Als iemands werklust onomstreden is, dan is het wel die van Nanu. Dan is het moeilijk om je niet aan de indruk te onttrekken dat Koeman zijn eigen aankoop per se wilde laten slagen. Sinds een paar weken is de trainer eindelijk overstag en mogen we genieten van een granieten verdediging (Nanu, Stefanovic, Van Hintum) onder leiding van aanvoerder Michel Kreek. Verder kwamen dus ook Bob Peeters en Edwin Zoetebier. Over Peeters is inmiddels genoeg gezegd en geschreven. Zoetebier is de enige aankoop van Koeman die met vlag en wimpel overtuigde in het Gelredome. Hij heeft nu zelfs de geest van Dudek doen verdwijnen bij Feyenoord. Het zegt wel genoeg dat uitgerekend een keeper de meeste indruk maakte van het nieuwe stel.

Pijn Afgelopen seizoen was er geen geld voor versterkingen. Nou ja, op de valreep werd Babangida aan de selectie toegevoegd. We hadden namelijk geen geschikte rechtsbuiten door het wegvallen van Zongo. De meeste supporters waren meer dan tevreden met de Nigeriaan totdat we Rahamat Mustapha (Riga) zagen voetballen. Was dat dezelfde Riga van twee jaar geleden? Deze grillige buitenspeler heeft zich meer dan uitstekend ontwikkeld. Kon de technische staf dit niet zien aankomen? Tja, dan vraag je je toch echt af of het geld van Babangida niet beter in de binnenzak had kunnen blijven. Tegenover dit bedenkelijke rijtje transfers staan natuurlijk ook positieve prestaties die Koeman op spelersgebied deed. Zo haalde hij diverse jeugdspelers naar de selectie. Jonge spelers als Remco van der Schaaf, Theo Janssen, Mahamadou Diarra, Ruud Knol en Jhonny van Beukering zijn onder het bewind van Koeman doorgebroken. 

Verder staan jongens als Groeneveld en Dingsdag nadrukkelijk aan de deur te kloppen. Knol en Janssen hebben zelfs aan het grote Oranje mogen ruiken. Dat geldt ook voor Victor Sikora, die onder Koeman enorme progressie heeft gemaakt. De 'grote voetballer' Koeman kan de jonge spelers een hoop leren en de spelers lopen met de trainer weg, zo blijkt uit de vele interviews. Koeman ergerde zich in het begin echter groen en geel aan het niveau van zijn spelers. In de Zwart op Geel van vorig jaar december vroeg hij zich hard op af hoe sommige spelers in godsnaam zo knullig konden handelen in bepaalde situaties. Hij moest duidelijk wennen aan het lagere niveau. Koeman heeft oog voor jong talent, maar de supporters houden tegenwoordig hun adem in als Vitesse een nieuwe speler op het oog heeft. Wat vroeger de kracht van Vitesse was, het goedkoop binnenhalen van prima spelers (Helder, Cocu, Gillhaus) is tegenwoordig een zorgenkindje geworden. Want die ±dertig miljoen weggegooide guldens doen nog altijd verschrikkelijk veel pijn.

Prestaties Koeman wordt regelmatig in verband gebracht met het Nederlands elftal en Barcelona. Op basis waarvan, vroeg de schrijver van een ingezonden brief in Voetbal International zich af. Wat heeft Koeman nou gepresteerd? Daar valt natuurlijk wat voor te zeggen. Mindere prestaties zijn natuurlijk niet per definitie de schuld van een coach maar, het waren wel Koemans eigen woorden: "Een trainer is de eindverantwoordelijke." Nu zijn we in Arnhem inmiddels gewend aan het op de laatste dag verspelen van een Champions League-plaats, maar het missen van Europees voetbal an sich is toch iets nieuws. Natuurlijk heeft Groningen zijn sportieve plicht niet gedaan door Utrecht geen partij te bieden en met 6-0 te verliezen, maar als Vitesse gewoon had gewonnen bij Sparta was er niks aan de hand geweest. 

Natuurlijk verspeel je niet alles bij Sparta, maar er zijn sowieso onnodig veel punten verspeeld dat seizoen (vijf bijvoorbeeld tegen een rood/groene combinatie, niet eens zo gek ver van onze eigen Gelderse hoofdstad!). In Koemans voordeel spreekt dat hij ten tijde van de energiecrisis rustig is gebleven en zijn spelers heeft afgeschermd van alle heisa. Het lukte hem zelfs om Aalbers cum suis en Nuon en co om tafel te krijgen. Een prestatie van formaat, aangezien het makkelijker is om Bin Laden over te halen als Uncle Sam verkleed door Kabul te marcheren. Feit is echter ook dat Vitesse onder leiding van Koeman als zesde eindigde. Iets wat sinds de promotie veertien jaar geleden pas één keer eerder was voorgekomen.

Media Verder liet Koeman zich altijd nadrukkelijk gelden in de media. Hij maakte er (zeker in het begin) geen probleem van zijn spelers publiekelijk af te vallen. Achteraf gaf hij toe dat dit misschien niet al te geniaal was. Hij lette goed op het gedrag van zijn pupillen in de media. Belangrijk, aangezien de presentatie naar buiten toe tekenend is voor de club. Toen Theo Janssen na Inter uit, zich liet ontvallen dat hij wel een fust bier op zou kunnen, verbood Koeman hem dan ook even interviews te geven. Dat kan als kinderachtig beschouwd worden, maar Janssen heeft al vaak genoeg laten blijken dat hij kort gehouden moet worden. Spelers worden door Koeman sowieso kort gehouden. Diarra kon zijn basisplaats vergeten toen hij te laat en in verkeerde kleding verscheen, Babangida kon de tribune op nadat hij te laat was gekomen en ook Martel heeft nog recentelijk de punctualiteit van Koeman mogen ondervinden. 

De discipline doet de spelersgroep goed, want veel jonge talenten dreigen ten onder te gaan aan de gemakzucht die het sterrendom met zich meebrengt. Koeman heeft dit seizoen overigens zelf ook flink geblunderd in de media. Hij was te zien in het RTL- programma Sunday United. Een programma gepresenteerd door Ruud ter Weijde. Vaste gasten daarin zijn de immer goedgeluimde Hugo Camps en de besnorde buikspreekpop van Johan Cruijff. Koeman werd in het programma geïnterviewd door Camps. De gladde mat begon eerst (in het van hem bekende semi-barokke taalgebruik) een relaas over Arnhem. Volgens Hugo bewegen de mensen zich daar nog voort in huifkarren en wonen ze er onder rieten daken. Hilarisch! Het schuim stond menigeen op de kaken. De raskomiek komt overigens zelf uit België, een ontwikkelingsland. Nadat we allen waren uitgegierd over Hugo's dijenkletser ging het interview verder. De een meter twintig metende interviewer vroeg aan Koeman of Van Gaal moest opstappen. 

Het antwoord van Koeman deed menig wenkbrauw fronsen. "Als een coach zich een bepaald doel stelt en hij haalt het niet, moet hij zijn verantwoordelijkheid nemen en opstappen." Welk doel had Koeman zich aan het begin van vorig seizoen gesteld dan? Aan de onderkant van de subtop eindigen? Niemand zegt (hardop) dat Koeman had moeten opstappen na de zesde plaats vorig seizoen. Door die uitspraak zette Koeman zichzelf in een uiterst dubieus daglicht.

Conclusie Wat is Vitesse opgeschoten met de komst van Koeman? Graag hadden we Koeman zelf laten reageren op deze vraag en op alles hierboven, maar de oefenmeester wenste even niet meer te spreken met de Zwart op Geel. Dit omdat het medium volgens hem ongenuanceerd kritisch is over hem. Om te bewijzen dat dit in zijn geheel niet waar is, zullen wij geen conclusies trekken. Dat mag u zelf doen. De feiten liggen er: veel spelers uit eigen jeugd mochten al aan het eerste elftal ruiken (Dingsdag, Riga, Groeneveld, Van Beukering), veel aankopen hebben (nog) niet gebracht wat er verwacht werd (Pothuizen, Peeters, Cornelisse), de discipline in de spelersgroep is terug, weer geen Champions League, überhaupt geen Europees voetbal, een aantal spelers is nationaal doorgebroken (Van der Schaaf, Janssen, Knol, Sikora)… Trekt u zelf uw conclusies, want wie of wat is Zwart op Geel om ongenuanceerd kritisch te zijn? Wij zijn slechts supporters…

INHOUD ZWART OP GEEL