Tekst: David de Vries

Hoe hoorde jij vorige week van het ontslag van Aad de Mos?

'Op een heel vreemde manier. We waren maandagochtend al een uur aan het trainen toen de trainer een oefening stillegde en iedereen bij zich riep. Uit het niets zei hij dat het zijn laatste werkdag bij Vitesse was. Natuurlijk wisten we allemaal dat het onrustig was en dat de trainer een gesprek had gehad met de clubleiding, maar dit kwam wel érg abrupt. Iedereen vond het een rare gang van zaken. Aan de andere kant, de manier waarop het ons bekend werd gemaakt, paste precies in de soap van de afgelopen maanden. Sowieso heb ik in Arnhem drie bizarre seizoenen gehad. Nu was het een rommeltje, maar onder Edward Sturing was het ook niet bepaald rustig. Een stemming over Stijn Vreven, het Vitesse-verhaal van Hard Gras... Wat mij betreft had De Mos gewoon nog meegekund met ons uitje naar Barcelona, om elkaar daarna een hand te geven, elkaar te bedanken en te zeggen: De groeten. Dat Pieter Huistra en Dick de Boer, de assistenten die óók moeten vertrekken, het nu voor een maand nog moeten overnemen, vind ik eveneens vreemd.'

Hoe kijk je aan tegen de breuk?

'Die was onvermijdelijk. En toch lag het echt niet alleen aan De Mos. Volgens mij is er bij elke club wel eens onenigheid tussen de trainer en directie, maar bij Vitesse komt zóveel naar buiten. De media leken soms wel álles te weten. Voor de buitenwereld moet het een gevoel hebben gegeven dat in Arnhem elke dag wel wat raars gebeurde. Als je afspraken maakt dat er niets meer wordt gelekt, dan geldt dat in mijn ogen óók voor de technische staf en de clubleiding. Tel daarbij op dat we zeer wisselvallig hebben gepresteerd en de rekensom is snel gemaakt. Als we vierde waren geworden had De Mos met de eer gestreken, nu is hij óók eindverantwoordelijk.'

Ondanks de matige prestaties liep het eerste seizoen aardig op rolletjes.

'Absoluut. Dit seizoen begonnen we met negen punten uit de eerste drie duels goed, maar vervolgens stortte het als een kaartenhuis in elkaar. En ik vind dat het geen schoonheidsprijs verdient hoe sommige spelers zijn vertrokken. Neem Anders Due. Hij is onnodig afgebrand en verkracht qua positie. Steeds stond hij op een andere plek, ik weet zelf hoe moeilijk het is om je dan te focussen. Ook wat Haim Megrelishvili betreft is het zonde hoe het gelopen is. Een goede voetballer, maar hij heeft als Israëliër moeite met de Nederlandse speelstijl. De Mos zal toch ook zijn jawoord hebben gegeven over zijn komst? Ik kan me goed voorstellen dat hij, een trotse jongen, na die twee vroege wissels het liefst zijn spullen had gepakt en was teruggegaan naar Israël. Wie een conflictmodel hanteert, moet ook oog hebben voor jongens die daar niet mee kunnen omgaan. Ikzelf heb nooit overhoop gelegen met de trainer, maar anderen hebben het nodige vertrouwen en de warmte wel eens gemist. '

Vind je dat jij hebt gedeeld in de malaise?

'Van nature ben ik vrij kritisch en dus ben ik niet tevreden over mijn periode bij Vitesse. Ik heb drie jaar in Arnhem gespeeld en ben drie jaar in het rechterrijtje geëindigd. Dat is, zeker voor een club die wil uitgroeien tot een stabiele subtopper, absoluut niet voldoende. Mijn periode hier kenmerkt zich door ups en downs. Vooral mijn eerste seizoen was aardig stabiel. Ik speelde continu op mijn niet favoriete positie als linksback, maar kwam daardoor wel aardig in het ritme. Het tweede seizoen heb ik bijna volledig met blessureleed aan de kant gestaan en dit was het jaar van de comeback.'

Je begon heel sterk. Met een schitterende goal en een uitzege op Sparta Rotterdam.

'Als je een jaar niet hebt kunnen voetballen, snak je echt naar het gras. Na een lange revalidatie ben ik heel fris aan dit seizoen begonnen. Meteen kwam ik terecht in een positieve flow, met dat doelpunt op Het Kasteel, maar ook met een mooie goal bij FC Utrecht. Op een gegeven moment kwam de inzinking. Het was eind 2007, de steeds veranderende posities waren zeker van invloed. Linksback, rechts hangend, rechtsback, rechtshalf; op al die plaatsen heb ik wel een keer gestaan en het verschil was zichtbaar. Gill Swerts moet het van zijn loopvermogen hebben, als linksback kom ik niet uit de verf. Al is het maar omdat ik dan telkens naar binnen moet kappen en dan seconden verlies. Op een bepaald moment ging het malen in mijn hoofd, want op welke positie zou ik het volgende weekeinde nu weer staan? Inmiddels ben ik een soort voetbaljojo, die door zijn veelzijdigheid interessant voor trainers is. Mijn kwaliteiten komen alleen niet naar boven. Aan de andere kant ben ik loyaal aan de trainer en solidair met de ploeg. Voetbal is boven alles een teamsport. Alleen zien ze soms niet in dat ik door mijn onkunde teamgenoten in de problemen breng'

Dan moet je straks, als vaste rechtsback van AZ, dus beter presteren dan je hebt gedaan?

'Daar ga ik wel van uit. Ik durf wel te zeggen dat Nederland de echte Gill Swerts nog niet heeft gezien. Na mijn blessure, aan het begin van dit seizoen, heb ik wel even kunnen pieken. Maar ik ben pas tevreden als ik over een langere periode goed presteer. Overigens was ik toen al blij dat ik überhaupt weer kon en mocht spelen. Negen maanden lang stond ik met een gescheurde kruisband aan de kant, een regelrecht drama. Om over de revalidatie nog maar te zwijgen. Ik heb er zelf voor gekozen naar Lieven Maesschalck, de knieën-koning van België, te gaan. Elke dag van negen uur tot half vijf zwoegen. Remco van der Schaaf heeft daar ook gerevalideerd en hij stond op een bepaald moment letterlijk te trillen op z'n benen. Zó zwaar is het daar. Ik ben van nature positief ingesteld, maar soms stonden de tranen in mijn ogen. Uit het niets kwamen emoties naar boven. Het enige voordeel is geweest dat ik goed heb kunnen nadenken. Zowel over het voetbal als over het leven zelf.'

Welke levenslessen heb je die negen maanden geleerd?

'Ten eerste dat niets in het leven te plannen valt. Al tijdens mijn eerste seizoen in Arnhem kwam ik bij het Belgische nationale elftal en ontstond er interesse van mooie clubs. Toen al ging ik nadenken over een mogelijke transfer. Achteraf bleek dat dus helemaal niets waard. Bovendien denk ik dat ik in het verleden wel eens te lief ben geweest. Op een bepaald moment speelde ik bij Feyenoord, maar wél met een Excelsior-waardig contract op zak. Bert van Marwijk gaf mij speelminuten, maar Ruud Gullit zag het nooit in mij zitten. Toen ik weg moest had ik, dóór dat contract, geen poot om op te staan. Vervolgens ben ik bijna noodgedwongen naar ADO Den Haag gegaan. Nu zou ik het vermoedelijk anders aanpakken. Met AZ heb ik een keuze gemaakt met het oog op de toekomst. Club Brugge was ook géinteresseerd. Daar had ik Europees voetbal gespeeld en misschien ook meer kunnen verdienen, maar ik kijk nu meer naar de mogelijke route in plaats van alleen naar het einddoel. Het hele pakket in Alkmaar spreekt me aan!

Ben je ook privé een ander mens geworden?

'Normaal heb je als voetballer de hele week veel tijd om vervolgens in het weekeinde volledig gefixeerd te zijn op een wedstrijd. Nu was het opeens andersom. Doordeweeks hele dagen revalideren, op zaterdag en zondag vrij. Daardoor heb ik een hechte band met mijn dochter kunnen opbouwen. Al was het alleen maar doordat we de afgelopen anderhalf jaar in België weer in een huis met een tuin woonden, terwijl ik in het centrum van Arnhem een appartement boven een café had. Het was zeker een pluspunt om zoveel tijd met mijn gezin te kunnen doorbrengen. Ik kijk nu ook anders naar de waarde daarvan dan in de periode daarvóór.'

Misschien ook omdat je thuis problemen hebt gehad? In hoeverre heeft dat effect op je spel?

'Ik heb geen behoefte om op die problemen in te gaan, maar ik kan niet ontkennen dat het gigantisch veel invloed heeft gehad. Wanneer je gedoe hebt met je vriendin, doet dat heel veel met je. Ik richtte me op het voetbal in Arnhem, zij zat met de kleine in België. Daardoor ga je veel heen en weer rijden, wat invloed heeft op je lichamelijke conditie. Bovendien was het mentaal een slopende tijd. Je gaat jezelf vragen stellen. Waar is het fout gegaan? Komt het nog wel goed? Inmiddels gaat het gelukkig beter, maar het valt niet te onderschatten hoe belangrijk de combinatie van én het fysieke én het mentale is. Natuurlijk is het voetballeven schitterend, maar net als mensen met een kantoorbaan, gaan ook wij wel eens met een minder gevoel naar ons werk. Lastig is dat de buitenwereld dat soms niet begrijpt. In die periode kreeg ik best veel kritiek op mijn spel, ook van supporters. Een voetballer is publiek bezit, maar er is ook nog een ander deel dan het sportleven. Daar kun je niet omheen. Ook wat dat betreft hoop ik in de buurt van Alkmaar een nieuwe start te gaan maken.'

Maandenlang heb je gezegd toe te zijn aan een nieuw avontuur. Sportief en financieel. Waar ligt bij AZ voor jou de uitdaging?

'De enorme mogelijkheden bij AZ zijn voor mij doorslaggevend geweest. Er heerst daar, ondanks een zeer tegenvallend seizoen, een echt topsportklimaat. Als je naar de faciliteiten kijkt, weet je genoeg. Met alle respect voor Vitesse, maar in Arnhem waren er altijd klachten over het trainingsveld. 's Zomers speelden we in een geweldige bosrijke omgeving, maar in de winter is het veld bijna onbespeelbaar en vriest het in de kleedkamers. Bij een subtopper in de Eredivisie zou het écht beter moeten zijn en dan druk ik me nog netjes uit. In Alkmaar ligt een supertrainingsveld, hebben ze sauna's, een koud- en warmwaterbad... Ik zeg niet dat je daardoor beter gaat voetballen, maar aan de faciliteiten kan het niet liggen. Als daar een bal van je voet springt, kan je moeilijk zeggen dat het aan een graspolletje ligt.'

Ook FC Twente en Club Brugge, een Belgische topclub, hadden interesse. Merk je dat je bekendheid is gegroeid nu je international bent?

'Vooral in België geldt dat wel, terwijl de mensen in Nederland me al wat langer kennen. In mijn vaderland kan ik, hoewel ik inmiddels zes interlands achter mijn naam heb staan, nog anoniem over straat lopen. Laatst stond ik met Jan Vertonghen en Moussa Dembélé in een café. Zij werden door een supporter herkend, van mij had hij nog nooit gehoord. Terwijl ik de avond ervóór nog in de basis van de Rode Duivels had gestaan. Misschien groeit dat de komende jaren wel meer nu ik bij een grote club als AZ ga spelen'

Twee jaar geleden noemde Benjamin De Ceulaer België nog een apenland. Hij vond het bovenal ongelooflijk boe Vlamingen en Walen met elkaar omgaan.

'Ik ervaar die verschillen nauwelijks. Natuurlijk krijg ik ook de meningen mee, waarin mensen opperen om België in twee delen te scheiden, maar dat kan ik me echt niet indenken. Die discussie hoort bij het land, zo zal het altijd blijven. Inwoners van Vlaanderen doen meer moeite doen om Frans te spreken dan andersom, maar dat is nooit anders geweest. Puur een mentaliteitskwestie. En het is toch normaal dat je met bepaalde mensen meer omgaat dan met anderen? Groepjes zijn niet erg, het gaat erom hoe mensen ermee omgaan. Voor de rest merk ik dat het Belgische voetbal juist in ontwikkeling is. De top in de Jupiler League wordt breder, het niveau neemt toe. Alleen blijft het totaalpakket mager. Zo is het geen lolletje om op zaterdag de samenvattingen te bekijken. De stadions zijn oud, de shirtjes slecht bedrukt. Belgisch voetbal komt amateuristisch over, dá is het probleem'

Dé reden om niet naar Club Brugge te gaan?

'Onbewust speelt dat absoluut mee. Maar het belangrijkste is: ik zit inmiddels elf jaar in Nederland, de speelstijl hier is me eigen geworden. Zeker als voetballer voel ik me meer Nederlander dan Belg. Hoewel ik daar weer woon en altijd die nationaliteit zal blijven dragen, zou ik me weer moeten aanpassen als ik ervoor had gekozen om in België te gaan voetballen. Dat merk ik aan mijn humor en aan mijn mentaliteit. Vooral wanneer ik in het zuiden bij vrienden ben'

Wat mogen we van jou bij AZ verwachten?

'Ach, er zijn maar weinig rechts- of linksbacks voor wie de supporters naar het stadion komen. Ik sta niet garant voor spektakel, maar wil uitvoeren wat de trainer me opdraagt en zodoende een bijdrage leveren aan de teamprestatie. De eerste weken zal het vast even wennen worden. Ik verwacht dat de intensiteit op de trainingen en ook de snelheid van de bal een stuk hoger ligt dan bij Vitesse. Maar uiteindelijk ben ik alleen tevreden met een basisplek. AZ heeft tijdens de gesprekken niet voor niets aangegeven dat ze mij zien als de opvolger van Grétar Steinsson. Hij was én een goede rechtsback én een favoriet van de supporters, dus is er voldoende werk te doen. Net als Steinsson bij AZ heb ik bij Vitesse laten zien datje als back ook verrassend kunt spelen. je moet van mij geen driedubbele schaar verwachten, maar lopende mensen zijn lastig te verdedigen. Ik zal dus wel geregeld bij een aanval betrokken zijn.'

Jouw offensieve kwaliteiten staan buiten kijf. Maar ben je eigenlijk wel zo'n goede verdediger?

'Haha, die vraag is me de afgelopen tijd wel vaker gesteld. Ik ben nog geen geweldige verdediger, daar moet ik heel eerlijk in zijn. Door mijn doorzettingsvermogen heb ik de schade aardig beperkt kunnen houden, al lag dat misschien ook in het shirt va zijn nieuwe club aan het niveau van ADO Den Haag en Vitesse. Ik weet dat ik tactisch en positioneel nog heel veel moet leren. De afgelopen jaren heb ik regelmatig fouten gemaakt, bijvoorbeeld bij het knijpen, waardoor een man in mijn rug vrij kwam te staan. En vaak hap ik ook te snel. Maar als ik me ergens op toespits, maak ik het me eigen. De uitdaging is groot, zowel qua club als qua positie. Vitesse heeft me al in maart een uitstekende aanbieding gedaan. Als ik voor zekerheid had gekozen, was ik in Arnhem gebleven.'

Je wachtte wet erg lang. Wanneer het noodlot via bijvoorbeeld een knieblessure had toegeslagen, had je komend seizoen zomaar zonder club kunnen zitten.

'Technisch directeur Marc van Hintum heeft me daar tijdens de gesprekken ook terecht op gewezen. Voor Vitesse-begrippen bood hij me een supercontract aan, maar de deadline van half maart die hij me stelde, vond ik veel te vroeg. Ik wilde weten wat er nog meer te koop was met mijn transfervrije status. Natuurlijk heb ik een risico genomen, maar echt bang was ik niet. Een aantal weken geleden kwam Marcel Brands (technisch directeur AZ, red.) bij me en vervolgens heb ik ook nog met Louis van Gaal gesproken. Ze wilden me heel graag hebben, dat merkte ik aan alles. En AZ is met hun elfde plaats één plek boven Vitesse geëindigd. Ook wat dat betreft is het een stap omhoog, haha.'

Wat is een realistische doelstelling voor komend seizoen?

'We moeten bij de eerste vijf kunnen eindigen. Niet op basis van wat AZ het afgelopen jaar heeft laten zien, maar wél op basis van de trainersstaf en de geweldige selectie. Natuurlijk misten ze Shota Arveladze en Danny Koevermans dit seizoen, maar wat dacht je van Maarten Martens en Stijn Schaars? Zij komen terug en ik verwacht ook dat Graziano Pellè en Ari komend seizoen scherper en beter zullen zijn. Dit jaar heb ik veel mensen horen lachen als AZ weer eens verloor. Ik heb daar nooit aan meegedaan. Natuurlijk is het leuk als een kleine club met bescheiden middelen goede prestaties levert, maar ik hou er nóg meer van als mensen hun ambities durven tonen. Wat dat betreft pas ik wel in Alkmaar. Ze weten zelf ook wel dat ze de afgelopen maanden hebben gefaald, maar het potentieel voor de toekomst is gigantisch. Bovendien is het super dat Van Gaal blijft. Uit verhalen die ik van spelers heb gehoord, kan ik alleen maar opmaken dat ze laaiend enthousiast over hem zijn. Normaal wordt een trainer beoordeeld op resultaat, het zegt me veel dat hij er nog zit. Drie weken geleden hebben we gesproken. Hij vroeg of ik tegen kritiek kan. Toen ik antwoordde dat dat bij AZ wel nodig zal zijn, moest hij hartelijk lachen. De echte Van Gaal zal ik nog wel moeten leren kennen, maar volgens mij is hij open, direct en perfectionistisch. Hij zal revanche willen voor dit seizoen, wat dat betreft is er geen beter moment om in te stappen. Maar het gaat me te ver al over de titel te spreken. In het leven valt niets te plannen, hè.'

Bron: VI nr 19 2008