U bent de laatste tijd voor de supporters nogal onzichtbaar geweest. Wat doet u tegenwoordig?
‘Ik heb onder andere een bedrijf dat zich bezig houdt met stadionontwikkeling. Steden en projectontwikkelaars huren mij in als consultant, daarvoor ben ik onder andere in China en Bahrein met grote stadions bezig geweest. Ook ben ik benaderd mee te denken met het ontwikkelen van stadions voor het WK voetbal in Brazilië.’

Hoe volgt u Vitesse?
‘Ik word eerder door de club achtervolgd want ik word er elke dag nog mee geconfronteerd. Ook in het buitenland kennen mensen het succesverhaal van Vitesse dat in 1984 nagenoeg failliet voor 200 toeschouwers voetbalde en 16 jaar later in het destijds modernste stadion ter wereld 26.000 bezoekers trok. Men vraagt dan aan mij: hoe heb je dat gedaan en waarom is het mis gegaan? In het begin was dat heel lastig, nu lukt het wel. Al het Vitesse-nieuws lees ik op de website van de supportersvereniging.’

Vindt u het jammer geen wedstrijden te kunnen bezoeken zonder dat het opvalt?
‘Dat mensen naar me kijken ben ik wel gewend. Wel mis ik het voetbal en de spelers, al heb ik met diversen nog contact. Maar ik ben nog steeds een Vitesse-supporter in hart en nieren. Wanneer ik word uitgenodigd om een uitwedstrijd bij te wonen probeer ik zoveel mogelijk op de achtergrond te blijven. Ik wil absoluut niet provoceren of bepaalde verwachtingen oproepen. Het is alleen jammer dat zodra ik bij een wedstrijd aanwezig ben mensen daar gelijk conclusies aan verbinden.’

25 maart 2008 bestaat Gelredome tien jaar. Wat doet dat met u?
Na een lange stilte: ‘Gelredome doet heel veel met me. Het is alsof je begonnen bent een huis te bouwen wat na acht jaar nog niet af is. Het stadion is destijds gebouwd om het publiek meer te bieden dan een tochtig stadion met vieze urinoirs. Gelredome moest het publiek vermaken en extra inkomsten voor de club genereren. Nu mag Vitesse het alleen huren. Het oorspronkelijke doel, namelijk om de club te helpen de Europese top te bereiken, is totaal weg. Ik vergelijk het met het vierendelen wat ze in de middeleeuwen deden. Vier paarden trekken ieder aan een arm of been van een lichaam en het enige wat er overblijft, is een verminkt lijk. Dat is wat er nu gebeurt. En er is maar één oplossing om het tij te keren: terug naar de oorspronkelijke visie.’

En die is?
‘Eén grote voetbalfamilie die in een huis zit waarin meer gebeurt dan alleen voetbal. Gelredome moest het centrum worden van een themapark dat gericht is op sport en entertainment met daarbij een hotel, museum, theater, bioscoop, enzovoort. Dat is de basis van de visie. Kijk, geld is er genoeg in de wereld maar sponsoren willen zich aan iets unieks verbinden. Dus om op te vallen zul je dingen anders moeten doen dat het gemiddelde. Zowel het publiek als de sponsoren moeten trots kunnen zijn op wat er in Arnhem gebeurt. Die spirit is nu totaal weg. Arnhem heeft veel meer te bieden dan bijvoorbeeld Enschede want het verzorgingsgebied is veel groter; ruim 38 miljoen mensen in een straal van 100 km tegen nog geen 15 miljoen. Maar FC Twente heeft straks wel dat eigen Village en Vitesse niet, terwijl het potentieel van de regio Arnhem veel groter is.’

Laten we teruggaan naar 25 maart 1998. Hoe verliep die dag voor u?
‘Een paar dagen ervoor was er paniek doordat het veld vastzat onder de Zuid-tribune. Daar heb ik een paar nachten niet van kunnen slapen. Verder gebruik je zo’n dag om nog wat laatste dingen te regelen. Zo kreeg ik te horen dat sommige mensen een speech voor mij wilden houden. Ik wilde dat absoluut niet want voor mij moesten de supporters die avond centraal staan. Het was de opening van hún stadion. Daarom heeft een groep supporters het stadion geopend door een doek op de middencirkel neer te leggen. Toch kon ik niet voorkomen dat iemand de microfoon pakte. Nu kun je sowieso over de waarde van zulke woorden nadenken. Verder was de openingsavond heel spannend. Er was een grote openingsshow en we speelden de eerste wedstrijd tegen NAC gewoon voor de competitie. Maar het belangrijkste was hoe het publiek zou reageren. Zouden ze hun stadion in de armen sluiten en hoe zou het hek- en grachtvrije concept worden ontvangen.’

Waarom was dat laatste zo belangrijk?
‘Het was een heel gevecht om geen hekken en grachten in het stadion te krijgen. Men vond dat ongehoord, een stadion zonder barrière tussen veld en publiek. De angst was heel groot dat supporters het veld zouden betreden. Daarom zijn al op Nieuw Monnikenhuize heel geleidelijk de hekken rondom het veld weggehaald om zo te laten zien dat het kon. Dat is ook de reden geweest dat het oude stadion geen afscheid heeft gehad. We konden ons geen rotzooi permitteren zoals een paar jaar eerder bij FC Utrecht gebeurde waar supporters zo’n beetje eigenhandig de oude Galgenwaard hadden gesloopt. Als het afscheid uit de hand was gelopen zou de opening op last van de gemeente worden uitgesteld en moesten er alsnog hekken worden geplaatst. Gelukkig is alles goed gegaan.’

Zag Gelredome er uiteindelijk uit zoals u het altijd voor ogen had?
‘Jazeker. Je tekent alleen achteraf kleine dingen anders en wijzigt bepaalde zaken zodra de bouw eenmaal bezig is. Zo zijn de pisbakken onder de tribunes vervangen door echte urinoirs, is het spelershome anders ingericht en zijn er baden in de kleedkamers aangebracht. Die zorgden vlak voor de opening trouwens voor een probleem. De baden waren zó groot, dat er een badmeester aanwezig moest zijn als er meer dan vijf spelers in zaten. Uiteindelijk is dat zonder badmeestervergunning opgelost. Zo verandert er altijd het nodige gedurende het proces.’

Was u bang dat Vitesse Gelredome niet vol zou krijgen? De club trok op Nieuw Monnikenhuize amper 7.000 toeschouwers.
Resoluut: ‘Nooit. Ik was er absoluut van overtuigd dat we 18.000 seizoenkaarthouders zouden krijgen. Wij hadden namelijk heel gedegen marktonderzoeken laten doen en uit de cijfers bleek dat Vitesse in een nieuw stadion zoveel bezoekers zou trekken. Maar ondertussen geloofde niemand dat het kon. Daar heb ik nogal wat flessen wijn mee gewonnen.’

Heeft u door alle sores eromheen wel van de opening kunnen genieten?
‘De eerste keer dat ik echt genoten heb was tijdens het concert van de Spice Girls waar ik als toeschouwer naar stond te kijken, drie dagen erna. Toen ik die 40.000 man in de Gelredome zag staan dacht ik: dit is exact wat ik tien jaar geleden heb bedacht. Dat had ik tijdens mijn bezoeken aan Amerika al gezien.’

Huidig probleem in Gelredome zijn de ongezellige, grijze hoeken. Is dat u nooit opgevallen?
‘Ongezellig? Dan druk je je nog voorzichtig uit. Maar daar waren ook plannen voor. Er zouden cafés in de hoeken van de promenade komen met ieder een eigen thema en de buitenkant van glas. Hierdoor zou het publiek vanuit het café de wedstrijd kunnen zien. De cafés zouden buiten wedstrijden om weer verhuurd worden voor bruiloften, bedrijfsfeestjes of recepties. De promenade zou überhaupt functioneler moeten zijn dan nu het geval is. Met meer in thema’s verdeelde horecagelegenheden achter de tribunes die los van elkaar verhuurd konden worden.’

Wat is het mooiste stukje Gelredome?
Zonder na te denken: ‘De Zuid-tribune. Door de sfeer, daar staat de meest enthousiaste Vitesse-supporter. Dat is sowieso een sterke eigenschap van Gelredome: overal heb je perfect zicht op het veld. Die vier palen onder de Oost-tribune? Dat was een concessie die we moesten doen vanwege het budget. We moesten kiezen tussen geen palen of geld investeren in de klimaatbeheersing van het stadion. Het is het laatste geworden.’

Pas sinds de concerten van Symfonica in Rosso is het belang van Gelredome voor de stad Arnhem echt erkend. Hoe kijkt u daarnaar?
‘Het is prettig dat men inziet wat stadion en stad voor elkaar kunnen betekenen, het heeft alleen even geduurd voordat iedereen ervan doordrongen was. Het is echter minder plezierig dat de club er helemaal niks aan heeft. Gelredome komt helemaal en alleen uit de koker van Vitesse, dat schijnen velen nog wel eens te vergeten. Die doen alsof het stadion op het provinciehuis is bedacht, maar dan scheur je vele pagina’s uit het geschiedenisboek van Gelredome. Een toekomst is niet mogelijk zonder de historie. Toen ik in 1984 net voorzitter van Vitesse was, ging ik geregeld met de oud-voorzitters koffie drinken en vroeg hoe ze bepaalde zaken in hun tijd aanpakten. Ik zoog die informatie op. Een nieuwe toekomst bouw je altijd op de historie, maar die wordt nu vergeten en soms ontkend. De basisfilosofie is namelijk altijd geweest dat Vitesse een uniek en modern stadion met dito omgeving nodig had waar de achterban meer geboden kon worden dan voetbal alleen. Hiermee zou ook uit meer dan alleen het voetbal inkomsten gehaald worden zodat club, stadion en omgeving één geheel vormden en elkaar als zodanig versterkten. Zo vroeg ik voor het eerste concert van de Spice Girls of Posh Spice een van de liedjes in een shirt van Vitesse wilde zingen. Dat is me door het management van de groep niet in dank afgenomen maar ze heeft het wel gedaan. Dus wat gebeurde er: meisjes die de Spice Girls als idool hadden gingen ook Vitesse-shirtjes dragen. Je gebruikt daarmee het succes van de ene voor de andere kant. Die wisselwerking is belangrijk om het geheel tot een succes te maken. Daarom kregen seizoenkaarthouders van Vitesse bijvoorbeeld voorrang op het bestellen van kaarten voor andere evenementen in Gelredome.’

Tot slot: hoe zou Gelredome er volgens uw visie over tien jaar uit moeten zien?
‘De hoeken zijn bebouwd net als de ruimte daaromheen met daaronder een parkeerkelder. Daarnaast een ring bovenop het stadion zodat Gelredome mee kan doen met een eventueel te houden WK voetbal in Nederland in 2018. En, heel belangrijk: zowel de club, stadion en evenementen zijn in één holding ondergebracht die vanuit één visie wordt aangestuurd. Het doel van deze visie moet zijn om het themapark zodanig te laten functioneren dat er altijd wat te doen is, met als resultaat dat het voetbal er optimaal van profiteert. Als alle touwtjes waar nu verschillende partijen aan trekken bij elkaar worden gepakt en de oorspronkelijke visie weer wordt ingevuld, kan er iets unieks ontstaan waar sponsoren en publiek trots op kunnen zijn.’

Bron: ZOG maart 2008