Honderd en één Vitessenaren, Afl 1 Jan Kleberg (73)

Honderd en één Vitessenaren, Afl 1 Jan Kleberg (73)

'Als de resultaten op school niet goed waren, werd je gewoon niet opgesteld’
Regelmatig zullen op vitesse.org onder de noemer ‘Honderd en één Vitessenaren’ herinneringen, ervaringen en anekdotes worden opgetekend van supporters, (oud-)spelers en andere Vitessenaren uit vroeger- en meer recente tijden.

Op 24 december 2006 vond, voorafgaand de nu al historische met 4-2 gewonnen wedstrijd tegen Ajax, op de promenade kennismaking plaats met Jan Kleberg (L) en Henk Onderstal. Kleberg maakte als Vitessespeler de periode kort na de oorlog mee. Onderstal (87) is sinds 1932 onafgebroken lid van Vitesse, een tijdspanne die waarschijnlijk door niemand wordt geëvenaard. Er werd met de voetbalveteranen afgesproken dat we elkaar op 21 januari, een uur voor aanvang van de wedstrijd tegen FC Groningen, opnieuw op de promenade zouden treffen. Met memorecorder en fotocamera bij de hand.

Vandaag het eerste deel van die ontmoeting, waarin Jan Kleberg vertelt over zijn Vitessetijd van 1947-1963. Daarin bracht hij het van jeugdspeler tot selectiewedstrijden voor het eerste elftal. Gedreven verhaalt de vroegere rechtshalf over de ballotagecommissie, die tot de jaren vijftig over het lidmaatschap van aspirantleden besliste, de schaarste na de oorlog, de discipline en verwevenheid van school en club, en de overgang naar betaald voetbal. De Arnhemmer, nu woonachtig in Harderwijk, volgt Vitesse nog altijd trouw. Regelmatig is Jan Kleberg te vinden op Papendal waar hij de trainingen bezoekt.

Bij de opening van Gelredome nam Kleberg een seizoenkaart voor 'Zuid', omdat daar naar eigen zeggen ‘de echte supporters zitten’. Inmiddels is hij vanwege zijn leeftijd verkast naar een vaste plek op de Noordtribune. Op de promenade is de oud-militair in gezelschap van zijn vrouw en kleindochters Inge (L) en Daphne. Vitesse zit de familie in het bloed. De meiden zijn er trots op dat hun opa voor Vitesse heeft gespeeld. Ze dragen witte T-shirts waarop de handtekeningen prijken van hun favoriete spelers. En ze hebben een eigen website, die regelmatig wordt bijgehouden: www.vitesse.startje.be

“Jan Kleberg met zijn kleindochters Inge (L) en Daphne vlak voor de wedstrijd tegen FC Groningen op 21 januari 2007”

Het verhaal van een Vitessenaar over het naoorlogse Vitesse.

De ballotagecommissie
“Mijn belangstelling voor Vitesse begon toen ik op een zaterdag met mijn vader sigaren ging kopen bij de Lith op de Steenstraat. Als hulp in de winkel werkte daar Iking. Dat was toen de keeper van het eerste elftal van Vitesse. Daarvoor liep ik van Arnhem Zuid naar de Steenstraat. Ik kreeg van hem een kaartje voor de wedstrijd Vitesse tegen Enschedesche Boys en was direct verkocht. Maar in die tijd was het niet zo gemakkelijk om lid te worden van Vitesse. Het was toen nog echt een eliteclub.”

“Tot de jaren vijftig werd je alleen maar toegelaten als lid wanneer je op de HBS zat. (vergelijkbaar met het huidige VWO, red.) Je moest een bepaalde status hebben, je vader moest een bepaald bedrijf hebben, en alleen dan kon je lid worden. Er was een speciale ballotagecommissie die daarover besliste. In die tijd zat ik op de Ambachtschool op de Boulevard Heuveling. Dat was natuurlijk een probleem. Mijn vrienden die bij Zuid Arnhem speelden, zeiden: ‘Ah jongen, dat lukt je nooit, je zit niet op de HBS’. Maar mijn vader had een collega, die in die tijd secretaris was van Vitesse. Dat was de heer Henk Lammers, die later nog voorzitter van Vitesse is geweest.”

“Ik herinner mij nog dat de heer Uiterwijk voorzitter was van de ballotagecommissie. Dat was een strenge oud-leraar van een middelbare school. Toen ik bij de commissie mocht verschijnen, had de heer Lammers daar ook zitting in. Ik denk dat hij de doorslag heeft gegeven, want er is eigenlijk geen woord gerept over mijn achtergronden, mijn schoolopleiding. Er werden alleen over mijn persoon vragen gesteld, van ‘wat voor jongen is het nu eigenlijk’. Kennelijk kwam ik daar goed doorheen, want ik mocht lid worden.”

Oorlogsschaarste
“Toen ik in 1947 lid werd van Vitesse, was alles schaars. Het was direct na de oorlog en voetbalschoenen of shirts waren niet te koop. Alles toen ook nog op de bon. Ik had een oom die in IJmuiden woonde, die vroeger bij Kinheim had gevoetbald. Kinheim speelde ook met geelzwarte shirts. En dat shirt kreeg ik. Dat was natuurlijk twee maten te groot. Maar nadat ik er een wedstrijd of twee in gespeeld had, nam de toenmalige terreinknecht, de heer Martens, mij mee naar het ballenhok. Zo noemden wij dat, dat was zijn domein. Hij zei: ‘Trek dat shirt maar uit’, waarna het werd omgeruild voor een ander, meer passend shirt.”

“Een andere leuke ervaring was ook op het oude Monnikenhuize. Ik speelde daar een wedstrijd met de jeugd en langs de kant stond de heer Beerens te kijken. Dat was de directeur van V&D. Beerens sponsorde toen kennelijk al Vitesse. Ik werd geroepen, moest bij hem komen en kreeg een schoenenbon van hem. Ik woonde toen in Arnhem Zuid, en ben toen op de fiets van mijn zuster naar huis geracet. Het was zaterdag en ik troonde, luidkeels roepend dat het die dag nog wel kon, mijn moeder mee naar V&D. Uiteindelijk kreeg ik daar een paar echte voetbalschoenen. En ik hoefde ze nog niet te betalen ook. Zo ging dat als je zo’n bon kreeg. Dat kregen de eerste elftalspelers ook, zo begreep ik later.”

“Dat was heerlijk voor mij. Ik weet nog dat ik die voetbalschoenen maandenlang onder mijn bed verstopte, nadat ik ze had schoongemaakt en opgevuld met kranten. Zo werden ze gekoesterd in die tijd.”

Discipline, normen en waarden
“En ja, dat weet hij ook wel (Kleberg wijst naar de heer Henk Onderstal, die is aangeschoven, red.), je moest in die tijd met witte, pas gewassen veters op het veld komen. Daarop werd goed gelet. Je kleding moest onberispelijk zijn, je broekje moest wit zijn, en gesteven of goed gestreken. Er brak een periode aan waarin je gevormd werd. Er werd een bepaalde discipline aangeleerd. Als wij naar een tegenstander gingen, zeg maar naar VIJDO of VWO, dan mocht je het veld niet betreden voordat de teamleider er was. Wanneer die arriveerde, werden de koppen geteld, waarop hij zei: ‘oké, we zijn nu compleet, en dan gaan we nu het terrein op van de tegenstander.’ Dat waren eigenlijk maar kleine dingetjes, maar ik ben ervan overtuigd dat die vormend waren”. (Onderstal vult aan: ‘normen en waarden’)

“Ja, normen en waarden. Discipline, dat was er gewoon. Ik ga nu naar mijn kleinzoon kijken, die voetbalt in Ermelo bij DWS33. Als ik hoor wat die jonge knapen durven te zeggen tegen een jeugdleider, dat haalden wij niet in ons hoofd.” (Onderstal voegt toe: dat was d’r niet bij) “En dat zijn toch dingen… Eigenlijk moet zo’n vereniging deel uitmaken van de opvoeding. Dat gebeurde in onze tijd. De club was medeverantwoordelijk voor de opvoeding. En je werd er ook op afgerekend. We hadden toen Daleman en Uiterwijk.” (Onderstal herinnert zich: ‘O ja, Daleman, die dikke’) “Dat waren leraren van de middelbare school. En als de resultaten op school niet goed waren, dan werd je gewoon niet opgesteld. En nou, daar paste je natuurlijk wel voor.”

“C-Junioren, met Jan Kleberg staand vierde v.l.n.r. Bron: Gedenkboek Vitesse 1892-1952, pag. 95”

“Dat is later wel verwaterd. In de kortst mogelijke tijd ontstond er tegen de jaren vijftig een ommezwaai. Op de bijgevoegde foto staan jongens afgebeeld die ook op de ambachtsschool hebben gezeten, zoals Jopie Oosterhaar (geknield 1e v.l.n.r.). Ook de vrij recent overleden Piet Mos zat daar op school. Dat waren ook wel behoorlijke voetballers moet ik zeggen. Ik ben blij dat ik op de begrafenis van Piet nog oud-spelers van Vitesse ben tegengekomen, waaronder de heer Van Male met zijn echtgenote en Dikkie Herberts. Piet was jarenlang bestuurslid van Vitesse1892. Zijn vrouw was speaker op Nieuw Monnikenhuize. Andere spelers uit die tijd die de niet op de HBS zaten waren Arend Loos, Toon Huiberts en Piet Beekman. En hoe heette zij ook alweer, waar Piet mee getrouwd was…” (mevrouw Kleberg vult aan: ‘Nannie Versteeg, daar heb ik nog bij in de klas gezeten’) “Nou, dat was een heel goede atlete, dat weet ik nog wel. Ook dat speelde een rol. Maar eigenlijk ben ik een soort trendsetter geweest.”  

Suikerbieten
“Ik herinner mij de jeugdkampen nog goed in Hoek van Holland en Nunspeet. We gingen met de bus via Wageningen, want de jongens van De Berg gingen ook gewoon mee. Er was helemaal geen onderling trammelant. We waren gewoon vrienden onder elkaar. Bij de wedstrijden tegen NEC gingen we op de fiets naar Nijmegen. Ook bij die ontmoetingen was er niets aan de hand. We gingen goed met elkaar om.”

“Toch was er ook wel rivaliteit tussen verschillende clubs. We speelden een keer tegen TEC uit Tiel. We stapten op in de Steenstraat bij de Velperpoort en gingen met de bus van Matser richting Betuwe. Ik weet nog dat op een gegeven moment de suikerbieten door de ruiten van de bus vlogen.”

“We hebben ook nog deelgenomen aan het Zilverpondtoernooi van De Volewijckers in Amsterdam. Zij hadden een Engelse trainer, wat wij erg interessant vonden. We werden daar ondergebracht bij gastgezinnen. Het voetbalveld lag midden in een woonwijk. Je kon vanuit de woonkamer de wedstrijden volgen.”  

Invoering betaald voetbal
“Ik heb vooral in de B en C-jeugd gespeeld bij Vitesse. Eigenlijk heeft maar één van ons het betaald voetbal gehaald: Joop ten Klooster. Wel heb ik een voorseizoen meegedaan aan selectiewedstrijden in de voorbereiding op het seizoen. We speelden toen ondermeer in Hoenderloo op het hooitoernooi en in Epe. Ik zat toen dicht tegen de selectie aan en mocht een aantal keer invallen. Dat was rond 1950/1951. Ik viel toen in voor Eric Klever die toen voor de hoofdmacht van Vitesse uitkwam.”

“In 1954 begon de uittocht naar het betaalde voetbal. (De Graafschap nam deel aan een ‘wilde betaalde competitie’ waardoor er zeven spelers van Vitesse naar de Achterhoek vertrokken; Vitesse volgde pas later het betaalde avontuur toen de competities werden samengevoegd, red.). Rinus l’Amie, één van de spelers die de Arnhemse club trouw bleven, vroeg mij toen of ik ook bij Vitesse wilde blijven. Ik bleef, maar moet erbij zeggen dat ik er geen fiducie in had, dat ik bij De Graafschap zou kunnen tekenen.”

“Ik zat in 1953 in Weert op de Sergeantenopleiding, en verhuisde later voor Militaire Dienst naar Venlo. Toen ik aangaf Vitesse niet de rug toe te willen keren, regelde de heer Löwenstein dat ik bij VVV in Venlo mocht trainen. Daar heb ik een seizoen meegetraind, maar ik raakte bij de trainers in Arnhem buiten beeld. Het was lastig om door de week vanuit het zuiden naar Arnhem te komen. De meeste mensen hadden nog geen auto. Toen ik in 1955 gedetacheerd werd in Schalkhaar, heb ik nog bij Go Ahead Eagles getraind. Wim Beltman, een bekende scheidsrechter in die tijd, was daar oprichter van de eerste voetbalschool in Nederland. Dat was leuke ervaring. We speelden met Vitesse toen al op Nieuw Monnikenhuize. Maar omdat ze me bij Vitesse niet meer zagen, kwam ik niet meer aan bod. Eind jaren vijftig hield het op.”  

Afbouwen
“Ik heb nadat ik rond 1960 naar Harderwijk verhuisde nog een jaar of drie bij Vitesse in een lager elftal gevoetbald. Dat was toen een soort afbouwelftal. Als je nagaat, daarin speelden Jef “Sjef” Dorpmans, die later een internationaal topscheidsrechter werd, en Ben Tap. Dat waren allemaal jongens die aan het afbouwen waren eigenlijk. Dat was een heel gezellige vriendenkring. In 1963 ben ik gestopt met het actieve voetbal.”

“Sindsdien heb ik alle reünies bijgewoond van Vitesse1892. Daar komen we nu nog steeds. Ik heb me jarenlang nog laten knippen bij Piet Oosterbaan, die kapper was. Heel langzaam verwateren ook deze dingen, maar ik kom hier nog wel oud-spelers tegen.”

Tot slot
“Al met al heeft mijn lidmaatschap bij Vitesse ertoe bijgedragen dat ik een fijne jeugd heb gehad. We hadden net de Slag om Arnhem en de evacuatie achter de rug. Vitesse was voor ons veel meer dan een voetbalvereniging.”

 “Ik heb een seizoenkaart, mijn vrouw ook. Regelmatig gaan we samen naar Arnhem. Terwijl mijn vrouw de Bijenkorf bezoekt, volg ik de trainingen op Papendal. Ik vind het nog altijd een lust om die knapen bezig te zien."

[Terug]

https://cleanmat.eu/nl https://cleanmat.eu/nl